Badanie ultrasonograficzne, powszechnie znane jako USG, to jedna z najczęściej stosowanych metod diagnostycznych w weterynarii. Pozwala zajrzeć do wnętrza organizmu psa bez konieczności wykonywania inwazyjnych zabiegów. Dla lekarzy weterynarii to nieocenione narzędzie – umożliwia ocenę stanu narządów wewnętrznych, wykrycie nieprawidłowości, a także monitorowanie przebiegu leczenia. Dla opiekunów zwierząt – to często pierwszy krok do postawienia trafnej diagnozy, kiedy pupil zaczyna zachowywać się inaczej niż zwykle.

Czym jest badanie USG u psa?

USG, czyli ultrasonografia, to metoda obrazowania wykorzystująca fale ultradźwiękowe. Głowica aparatu emituje fale dźwiękowe, które odbijają się od tkanek i struktur wewnętrznych ciała. Na tej podstawie komputer tworzy obraz w czasie rzeczywistym, dzięki czemu lekarz weterynarii może dokładnie zobaczyć, jak wyglądają poszczególne narządy psa.

Badanie jest całkowicie bezpieczne, bezbolesne i nieinwazyjne – nie wymaga znieczulenia ani podawania kontrastu (choć w niektórych przypadkach może być on zastosowany). Co istotne, ultradźwięki nie stanowią żadnego zagrożenia dla zdrowia zwierzęcia, dlatego USG można wykonywać także u szczeniąt, suk w ciąży czy psów starszych.

Kiedy warto wykonać USG u psa?

Badanie ultrasonograficzne znajduje zastosowanie w diagnostyce bardzo szerokiego zakresu chorób. Lekarz może je zalecić zarówno w sytuacjach nagłych, jak i podczas rutynowych kontroli, zwłaszcza u psów z chorobami przewlekłymi.

USG wykonuje się m.in. w przypadku:

• wymiotów, biegunki lub utraty apetytu trwającej kilka dni,
• podejrzenia chorób wątroby, nerek, trzustki lub śledziony,
• powiększenia obrysu brzucha lub nagłego spadku masy ciała,
• problemów z oddawaniem moczu, obecności krwi w moczu,
• kaszlu, duszności lub objawów niewydolności serca (USG klatki piersiowej i serca),
• podejrzenia ciąży lub monitorowania jej przebiegu,
• urazów jamy brzusznej po wypadkach.

Dzięki USG lekarz może nie tylko wykryć chorobę, ale również szybko ocenić jej zaawansowanie i podjąć decyzję o dalszym postępowaniu. W wielu przypadkach to właśnie ultrasonografia pozwala uratować życie psa – na przykład przy wykryciu krwawienia do jamy brzusznej lub skrętu śledziony.

Jak wygląda badanie USG krok po kroku?

Badanie USG u psa nie wymaga skomplikowanego przygotowania, jednak w przypadku badania jamy brzusznej warto, by pies był na czczo przez około 8 godzin. Wypełniony przewód pokarmowy utrudnia ocenę narządów i może zniekształcać obraz. W przypadku badania pęcherza moczowego zaleca się, by pies miał wypełniony pęcherz – najlepiej nie wyprowadzać go na spacer tuż przed wizytą.

Podczas badania pies układany jest na stole diagnostycznym, najczęściej w pozycji bocznej lub na grzbiecie. Lekarz przykłada głowicę aparatu do skóry, wcześniej pokrytej specjalnym żelem, który ułatwia przewodzenie fal ultradźwiękowych. W zależności od potrzeby badanie trwa od kilku do kilkunastu minut.

W wielu przypadkach nie ma konieczności golenia sierści, jednak przy bardzo gęstym futrze lekarz może delikatnie ogolić niewielki fragment, by uzyskać lepszy kontakt głowicy ze skórą. Pies zwykle pozostaje przytomny i spokojny, choć u zwierząt bardzo zestresowanych lub ruchliwych można zastosować lekkie środki uspokajające.

Co można ocenić podczas USG?

USG to niezwykle wszechstronne badanie, które pozwala ocenić niemal wszystkie narządy wewnętrzne psa – zarówno pod względem budowy, jak i funkcjonowania.

Najczęściej ocenia się:

• wątrobę – jej wielkość, kształt, echogeniczność i obecność zmian ogniskowych (np. guzów, torbieli, ropni),
• nerki – strukturę kory i rdzenia, zastoje moczu, kamienie, torbiele, zmiany zapalne lub nowotworowe,
• śledzionę – jej unaczynienie i ewentualne zmiany nowotworowe,
• pęcherz moczowy – obecność złogów, piasku, guzów, pogrubienia ściany,
• macicę i jajniki – nieocenione przy diagnostyce ropomacicza lub potwierdzaniu ciąży,
• prostatę u samców – jej wielkość, symetrię i strukturę, co pozwala wykryć przerost, torbiele czy nowotwory,
• jelita – ich ruchomość, grubość ściany i zawartość,
• trzustkę – ocenę jej echogeniczności i obecność zmian zapalnych, charakterystycznych dla zapalenia trzustki.

W przypadku podejrzenia płynu w jamie brzusznej (np. przy wodobrzuszu czy krwawieniu wewnętrznym), USG pozwala potwierdzić jego obecność, a nawet bezpiecznie pobrać próbkę do analizy.